Fotograferen in RAW of JPEG?

Misschien ben je het wel eens tegengekomen in het menu van je camera; RAW of JPEG.

Dit heeft alles te maken met hoe jouw foto wordt opgeslagen door de camera. Het zou goed kunnen dat je dit eigenlijk nog niet wist, maar de standaardinstelling van je camera is JPEG en je camera doet in die stand al een aantal standaardbewerkingen voor je. De witbalans wordt aangepast en de kleuren van de foto worden opgepimpt zodat de JPEG er ‘smakelijk’ uitziet. De overtollige informatie wordt weggegooid.

RAW is blanco

Een foto in RAW genomen, echter, is nog helemaal “blanco”; daar is niets mee gebeurd en bevat álle informatie nog die er was toen je de foto nam. Vaak ziet deze opname er wat vlak en futloos uit maar laat je niet van de wijs brengen; dat is normaal. Het is de bedoeling dat jij ermee aan de slag gaat. Zie het als een soort digitaal negatief waaraan nog gesleuteld moet worden.

Daarmee hebben we meteen het grootste nadeel van een RAW foto genoemd; de foto moét nog bewerkt worden en dat kan alleen met een beperkt aantal softwareprogramma’s zoals Photoshop of Lightroom. Dit grote nadeel heeft automatisch het grote voordeel dat je er ook heel veel aan kán bewerken. Veel meer dan dat met een JPEG kan. Zo is de belichting straffeloos enigszins aan te passen, maar ook de witbalans kun je moeiteloos naar eigen inzicht regelen, achteraf.

paraglider-2x-copyright-Sander-Ruijg RAW of JPEG
We zien een foto van een paraglider op het strand in Zeeland. Omdat er veel tegenlicht was, besloot ik, min of meer uit gewoonte, fors over te belichten hetgeen resulteerde in een nogal uitgebeten lucht. Door later de belichting flink terug te schroeven (gelukkig schoot ik in RAW), werd de paraglider weliswaar een silhouet, maar de lucht werd lekker dramatisch. Kennelijk zal al die informatie nog in het RAW bestand. Die haalde ik er met gemak uit.

JPEG doet vreemd

Natuurlijk is een JPEG ook aan te passen maar je loopt veel sneller de kans dat je allerlei “gekke” dingen gaat zien, zoals kleurverschuivingen of kringen, etc.

Het tweede nadeel van een RAW is dat het veel meer geheugen inneemt; een RAW-foto is doorgaans 4-5 zo groot als een JPEG. Dat was voorheen een groter probleem dan nu; de geheugenkaarten zijn veel betaalbaarder geworden, ze zijn ook krachtiger en sneller dan vroeger. Daarnaast zijn computers ook sneller, zodat deze je RAW foto’s beter aan kunnen.

Onderbelichten

Een bekend fotografentrucje willen we je niet onthouden: stel, je fotografeert in een slechte lichtomstandigheid. Je sluitertijd wordt cruciaal en is vrij langzaam. Je zou ervoor kunnen kiezen om in RAW te schieten (dat is sowieso aan te raden in slechte omstandigheden) en iets onder te belichten zodat je sluitertijd sneller wordt. De onderbelichte foto “trek je later op” door de belichting aan te passen met Lightroom of Photoshop bijvoorbeeld.

Noortje-copyright-Sander-Ruijg-RAW-of-JPEG
Hier een in de haast genomen portret van een kind. Wat we zien is een te lichte foto waarvan ook nog eens de witbalans niet klopte. Doordat het een RAW bestand betrof kon achteraf door middel van een paar handelingen zowel de belichting als de witbalans worden aangepast.

RAW of JPEG kort

Voordeel RAW (nadeel JPEG)

  • Erg veel speelruimte, achteraf, om je foto naar eigen smaak in te richten. Dat geldt voor vrijwel alle basishandelingen zoals belichting, witbalans, contrast etc

Nadeel RAW (voordeel JPEG)

  • JPEG is universeel. Dus iedereen kan JPEG’s “lezen”  Jouw RAW-bestanden kan je niet zomaar delen of mailen naar iemand. Die ander kan de foto’s niet openen en bekijken.
  • RAW is een groot bestand dus je geheugenkaart zal snel vol zijn. Dat geldt ook voor je (externe) geheugen van je computer
  • RAW moet je bewerken. Een onbewerkte RAW ziet er futloos uit.

Toch wegen de nadelen niet op tegen de voordelen als je het mij vraagt. In de luxe van genoeg licht en verdere gunstige omstandigheden wil ik nog wel eens in JPEG fotograferen, maar als het enigszins twijfelachtig wordt, of als ik in opdracht fotografeer dan schakel ik snel naar RAW over

Overigens kun je de meeste camera’s de opdracht geven zowel in RAW als in JPEG te fotograferen. Zo kun je de JPEG’s voor de snelle mails en social media gebruiken terwijl je, op een later tijdstip, nog eens in alle rust de foto tot in de puntjes kan bewerken.

De RAW bestanden hebben een andere naam dan JPEG (uiteraard) en afhankelijk van het merk camera heten ze: CR2 (Canon), NEF (Nikon), ARW (Sony), PEF (Pentax) ORF (Olympus), RAW (Fuji), en RW2 (Panasonic)

Misschien is dit een eerste aanzet om toch eens wat fotobewerkingsprogramma’s uit te proberen. Tijdens de verschillende cursussen laten we geregeld zien hoe je met gemak een RAW kunt aanpassen. Kennelijk is dat nog niet bij iedereen bekend; men is altijd erg verbaasd over de mogelijkheden die de moderne fotograaf tegenwoordig tot zijn/haar beschikking heeft!


Dit artikel is geschreven door Sander Ruijg